Những điểm cần biết về Luật Tiếp cận thông tin năm 2026

Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân, được Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi nhận và bảo đảm thực hiện. Để tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, ngày 23/4/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/9/2026.

Việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền được biết, quyền được tiếp cận thông tin của công dân; tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước; nâng cao trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân.

Theo quy định của Luật, công dân có quyền tiếp cận thông tin do cơ quan nhà nước tạo ra, trừ những thông tin thuộc phạm vi bí mật nhà nước hoặc các thông tin không được tiếp cận theo quy định của pháp luật. Việc tiếp cận thông tin được thực hiện thông qua hai hình thức: tiếp cận đối với thông tin được cơ quan nhà nước chủ động công khai và yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp thông tin theo trình tự, thủ tục luật định.

Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm công khai đầy đủ, kịp thời các thông tin thuộc diện phải công khai bằng nhiều hình thức phù hợp như: Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử, niêm yết tại trụ sở, phương tiện thông tin đại chúng hoặc các hình thức khác theo quy định của pháp luật. Nội dung công khai bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật, thủ tục hành chính, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán và quyết toán ngân sách, các chương trình, dự án đầu tư công, thông tin về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan và các nội dung khác theo quy định.

Bên cạnh việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của công dân trong việc sử dụng thông tin đúng mục đích, tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Mọi hành vi lợi dụng quyền tiếp cận thông tin để xuyên tạc, cung cấp thông tin sai sự thật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Việc thực hiện nghiêm túc Luật Tiếp cận thông tin không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan nhà nước mà còn tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát, phản biện xã hội, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc công khai, minh bạch thông tin, thực hiện đầy đủ trách nhiệm cung cấp thông tin theo quy định của pháp luật. Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu, thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình trong tiếp cận thông tin, góp phần xây dựng nền hành chính dân chủ, minh bạch, hiện đại, vì Nhân dân phục vụ.

Hãy tích cực tìm hiểu và thực hiện tốt Luật Tiếp cận thông tin năm 2026, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam công khai, minh bạch, liêm chính, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.