Nghị quyết số 205/2025/QH15 về bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công

Ngày 24/6/2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.

Việc ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 có ý nghĩa quan trọng nhằm tăng cường cơ chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân; bảo đảm công bằng xã hội; kịp thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các nhóm yếu thế trong xã hội và lợi ích công cộng trong những trường hợp không có người đứng ra khởi kiện hoặc không đủ điều kiện tự bảo vệ quyền lợi của mình.

Theo Nghị quyết, các chủ thể được bảo vệ gồm: trẻ em; người cao tuổi; người khuyết tật; phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đồng thời, việc bảo vệ lợi ích công được thực hiện trên nhiều lĩnh vực như đầu tư công, đất đai, tài nguyên, môi trường, di sản văn hóa, an toàn thực phẩm, an toàn dược phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân tiếp tục được khẳng định trong công tác bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và lợi ích công cộng. Viện kiểm sát nhân dân có trách nhiệm xem xét, thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích trong các trường hợp đủ điều kiện theo quy định của pháp luật; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội và các ngành liên quan trong quá trình phát hiện, cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể dễ bị tổn thương.

Bên cạnh đó, Tòa án nhân dân là cơ quan có thẩm quyền thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự công ích theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định, bảo đảm tính khách quan, công bằng, đúng pháp luật và bảo vệ hiệu quả quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.

Để triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15, cần đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân về mục đích, ý nghĩa, nội dung của Nghị quyết và các văn bản pháp luật có liên quan. Qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và ý thức chấp hành pháp luật của người dân; phát huy vai trò phối hợp giữa các cơ quan trong công tác bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.