Xây dựng xã hội minh bạch, liêm chính từ việc thực thi pháp luật phòng, chống tham nhũng

Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Nhà nước ta đã ban hành nhiều quy định nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng, trong đó nòng cốt là Luật Phòng, chống tham nhũng và Nghị quyết số 168/NQ-CP của Chính phủ.

Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 quy định rõ về nguyên tắc, nội dung và biện pháp phòng, chống tham nhũng. Theo đó, tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn lợi dụng vị trí công tác để vụ lợi. Luật đã xác định cụ thể các hành vi tham nhũng như: tham ô tài sản, nhận hối lộ, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản, lợi dụng chức vụ để gây ảnh hưởng nhằm trục lợi…

Đặc biệt, Luật nhấn mạnh các biện pháp phòng ngừa là then chốt, bao gồm:

• Thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị, nhất là trong quản lý ngân sách, đầu tư công, đất đai, tài sản công.

• Xây dựng, thực hiện chế độ, định mức, tiêu chuẩn rõ ràng, tránh lợi dụng, thất thoát.

• Kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; kê khai trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

• Chuyển đổi vị trí công tác đối với cán bộ, công chức ở những vị trí nhạy cảm.

• Cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm hạn chế tiếp xúc trực tiếp, giảm phát sinh tiêu cực.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức khi để xảy ra tham nhũng; tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm và thu hồi tài sản tham nhũng. Đồng thời, có cơ chế bảo vệ người tố cáo, khuyến khích Nhân dân tham gia phát hiện, đấu tranh với tham nhũng.

Cụ thể hóa các quy định của pháp luật và định hướng của Đảng, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP về Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030. Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát là ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực; xây dựng bộ máy nhà nước liêm chính, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Một số mục tiêu và định hướng lớn của Nghị quyết gồm:

• Hoàn thiện thể chế quản lý kinh tế - xã hội, bịt kín các “kẽ hở” dễ phát sinh tham nhũng.

• Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, liêm chính, trách nhiệm cao.

• Đẩy mạnh công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.

• Tăng cường kiểm soát quyền lực, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính.

• Nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý tham nhũng; kiên quyết không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

• Đẩy mạnh thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt do tham nhũng.

• Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội.

Nghị quyết cũng đề ra các nhóm giải pháp đồng bộ như: hoàn thiện pháp luật; nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra; hợp tác quốc tế trong phòng, chống tham nhũng.